Zoeken
  • Karin van Lieverloo

Bespiegelingen bij het werk van Korneel Jeuken

In een desolate wijk in Malden staat een verlaten school. En in die troosteloze

context troffen Ingeborg en ik Korneel Jeuken. We liepen binnen in een vergeten

klaslokaal dat was getransformeerd tot atelier. We betraden het universum van

Korneel, een eiland van verbeelding, een plek van creativiteit en inspiratie. Een

wereld van kleuren, vormen, lijnen en woorden. Plots waren we niet meer in Malden,

maar zaten we in het hoofd van Korneel, in het brein van de kunstenaar.

Wat direct opviel, was een schilderij met de woorden ‘All is good’. Alles is goed. Wat

een heerlijke relativering. Korneel stelde ons meteen gerust. In zijn domein mag alles

gezegd worden, alles gevraagd, wat Ingeborg en ik dan ook schaamteloos deden.

Het werd een gesprek over beelden en woorden, over de kracht van communicatie.

Want staat of valt daar niet alles mee? Als niemand iets zegt of als niemand luistert,

komen we niet verder. Maar ook niet als iedereen maar praat en z’n mond opentrekt

om zijn mening te ventileren. Wanneer doe je er goed aan om iets te zeggen en

wanneer is het beter om stil te zijn?

Korneel communiceert met de ander door de beelden die hij maakt. Hij vertelde ons

dat hij het in het dagelijks leven lastiger vindt om zich uit te spreken dan als hij dat

doet in de rol van kunstenaar. Kunst fungeert voor hem dus als spreekbuis. Daarmee

kan hij zeggen wat hij wil. Daarmee is hij brutaler en uit hij zich makkelijker. Eigenlijk

is zijn kunst een masker dat hij opzet en waar hij zich stiekem achter kan verschuilen.

Hij heeft niet voor niets een schuilnaam: hij noemt zich sinds een paar jaar Jøken,

waarbij de [eu] dan een [o] wordt met zo’n schuin streepje. Alsof niemand dan zou

weten dat hij de maker is.

Ja, en lekker makkelijk ook die groteske maskers die Korneel een paar jaar geleden

maakte en waarmee hij door de binnenstad van Nijmegen liep. Het was een

onderdeel van zijn project ‘You are fine’. Ook al zo’n fijne titel: jij bent ok. Hoewel

Ingeborg en ik het gevoel hadden dat er toch een zekere tegenstrijdigheid schuilt in

anderen te vertellen dat ze ok zijn en dan jezelf niet helemaal tonen. En Korneel

maar denken dat hij zich kan verhullen met een masker of een alias. Natuurlijk niet.

Want hij is natuurlijk dat wat hij maakt!

Korneels werk kent vele verschijningsvormen: installaties, schilderijen, video’s,

community art, cartoons. Maar een paar jaar geleden sloeg hij een nieuwe weg in.

Het begon met een experiment waarbij Korneel tekeningen ging maken op

materialen die hij om zich heen vond. Er ontstonden zogenaamde comic-art

schilderijen op verpakkingen, karton, hout of behang. Een selectie van deze werken

hangt de komende maand op de kast bij ZaadeL. Het is een collage van ‘blockheads’

gecombineerd met protestborden onder de titel Quiet Conversation. Een explosie

van kleur, zwarte en witte lijnen, afgebakende vormen: de humor en het


absurdistische karakter van deze schilderijen zegt direct iets over de maker. Heel

duidelijk is te zien dat Korneel hier zijn vaardigheden als schilder, illustrator en

cartoonist combineert. Hij gaf Ingeborg en mij aan dat deze werken veel intuïtiever

zijn ontstaan dan zijn eerdere kunst. Vooraf wordt er niets verzonnen. Enkel de

handeling van het maken bepaalt zowel vorm als inhoud. Korneel vertrouwt hier op

zijn intuïtie, voor hem de belangrijkste drijfveer om dingen te maken.

De hier getoonde blockheads zijn portretten. We zien koningen, duivels, dieren, een

doldwaze stoet van bonte figuren. Maar uiteindelijk is Korneel het allemaal zelf. Is hij

het die communiceert via zijn werk. Hij wil dat veel mensen zijn boodschap horen. En

eigenlijk is die heel simpel, namelijk “I don’t know”: Ik weet eigenlijk ook niet wat ik wil

zeggen. Ik laat mijn beelden spreken. En doe jij er maar mee wat je wilt. Het is een

tekst die op één van zijn protestborden staat geschreven. Korneel vertelde dat hij

vroeger lege protestborden maakte, dus zonder tekst, een leeg vlak. De signs zijn

gebleven, maar nu dan voorzien van woorden.

Het bord met de tekst “Sorry” vonden Ingeborg en ik ook spannend. Alsof Korneel

zich bij voorbaat al verontschuldigt voor dat wat hij maakt. Ook zijn opmerking dat hij

wil dat veel mensen zijn werk zien en hij daarom zijn werk online toont en verkoopt,

ging vergezeld van een excuus. Wij vonden dat natuurlijk onnodig. Uitdrukking geven

aan je eigen onzekerheid of verwarring geeft aan dat je in alle oprechtheid juist wel

wat te vertellen hebt. Dat je naast het masker dat je draagt ook je ware gezicht kunt

laten zien. Dat je niet onzichtbaar hoeft te zijn en ruimte mag nemen om je verhaal te

vertellen.

Korneel, jouw beelden en jouw woorden maken een verschil. Simpelweg omdat je ze

deelt en je zo anderen mee laat kijken in jouw wereld. Jouw werk is jouw instrument

om te communiceren. We hopen dat velen hier komen kijken. En dat de een

luidruchtig commentaar levert en de ander zich verwondert in stilte.


Karin van Lieverloo

© KaaT | Kunst & teksT

Tekst uitgesproken bij opening van tentoonstelling Quiet Conversation bij ZaadeL Makerij op

17 juni 2022


79 weergaven0 opmerkingen